انواع کلاس حریق و خاموش کننده ها

انواع کلاس حریق و خاموش کننده ها

انواع کلاس حریق و خاموش کننده ها

خاموش کننده های آتش هر کدام برای خاموش کردن نوع خاصی از آتش طراحی و ساخته شده اند. بصورت کلی شش کلاس حریق شناسایی شده اند و انواع مختلفی از خاموش کننده و یا سیستم اطفا حریق برای این حریق ها تولید شده اند.

کلاس های حریق

کلاس A :  شامل حریق های مواد جامد است مانند آتش سوزی چوب، کاغذ و یا پارچه

کلاس B : شامل حریق های مواد مایعی است که قابلیت سوختن دارند مانند نفت، بنزین و روغن

کلاس C: شامل آتش سوزی گازها

کلاس D : شامل آتش سوزی فلزات

کلاس E : شامل آتش سوزی وسایل برقی زندگی است. ( معمولا از لحاظ فنی آتش سوزی کلاس E وجود ندارد اما به منظور سهولت توضیحات و شناخت موضوع از آن استفاده شده است)

کلاس F : شامل حریق روغن های پخت و پز مانند غذاهای سرخ کردنی که به شدت چرب هستند.

انواع خاموش کننده ها

  • خاموش کننده آب

خاموش کننده های آب یکی از مقرون به صرفه ترین روش های مبارزه با آتش سوزی کلاس A هستند که می توانند آتش مواد جامد مانند کاغذ، چوب و پارچه را مهار کنند.

چهار نوع مختلف از خاموش کننده های آب وجود دارند: جت آب ، اسپری آب، آب با استفاده از افزودنی ها، آب مه آلود یا مه

  • خاموش کننده های جت آب با اسپری کردن آب بصورت فواره ای بر روی مواد در حال سوختن جامد اقدام به خنک کردن آنها و جلوگیری از دوباره سوختن آنها می کنند. این نوع خاموش کننده را نباید برای خاموش کردن تجهیزات الکترونیکی استفاده کرد.
  • خاموش کننده های اسپری آب از یک حالت اسپری گونه بسیار قوی برای خاموش کردن آتش استفاده می کنند. در واقع در این حالت قطره های آب هر کدام با هوا احاطه شده و هدایت می شوند. اکثر خاموش کننده های اسپری آب دارای یک مجوز تست دی الکتریک ۳۵ کیلو وات ( ۳۵kV dielectric test) هستند ، بدین معنی که این نوع خاموش کننده ها با یک منبع برق ۳۵۰۰۰ ولتی در یک متر آزمایش شده اند.
  • خاموش کننده های آب با افزودنی نوعی خاموش کننده هستند که مواد شیمیایی فومی به آنها اضافه شده است. آب تنش سطحی طبیعی خود را در زمان مواجهه با حرارت از دست می دهد به این معنی که می تواند بصورت موثرتری کار اطفا حریق را انجام دهد. اضافه کردن مواد فومی به آب به این منظور است که گاها ممکن است یک آتش سوزی در سطح کوچک به آتش بزرگتری تبدیل شود اگر تنها از خاموش کننده آب استفاده شود.
  • خاموش کننده آب مه آلود یا مه گونه در قالب مه و یا غبار عمل می کند و در واقع قطرات آب بسیار ریزتر و کوچک تر از آب خالص بر روی حریق اسپری می شوند. قطرات کوچک انرژی گرمایشی را بهتر به خود جذب می کنند و تبدیل به بخار می شوند و با تبدیل ابری از آب بر روی حریق باعث خفگی آتش می شوند. ضعف اصلی این نوع خاموش کننده ها ایت است که وزن کمی دارند و به همین دلیل ابر آب آنها قدرت کمی دارد.

نکته: تمامی خاموش کننده های مبتنی بر آب دارای یک برچسب قرمز رنگ هستند.

خاموش کننده های فومی

خاموش کننده های حریق مبتنی بر فوم را در دو دسته عموما می توان یافت. برای آتش نوع A و آتش نوع B . این نوع خاموش کننده ها اغلب برای اطفا حریق های مایع مانند بنزین، نفت و دیزل مناسب هستند و از قدرت اطفا بالاتری نسبت به خاموش کننده های آب برخوردار هستند زیرا از این نوع خاموش کننده ها به راحتی می توان برای خاموش کدن مواد جامد مانند چوب و کاغذ و پارچه هم استفاده کرد.

خاموش کننده فومی برای خاموش کردن آتش های مایع، سطح مایع آتش گرفته را می پوشاند و یا به اصطلاح آب بندی می کند، این کار باعث می شود که ماده سوختنی نتواند با هوا ترکیب شود و مثلث حریق را ایجاد کند و در واقع بخار قابل اشتعال این مایعات به هوا انتشار پیدا نمی کند تا آتش را گرسنه تر کند. به یاد داشته باشید این نوع خاموش کننده ها برای خاموش کردن آتش سوزی های مایع آزاد یا در جریان مناسب نیستند.

نکته: خاموش کننده های مبتنی بر فوم همیشه دارای برچسب کرم رنگ هستند.

 

  • خاموش کننده های پودری

خاموش کننده های پودری نوعی خاموش کنننده چند منظوره خوب هستند زیرا به راحتی می توان از آنها برای آتش های کلاس A، کلاس B و کلاس C استفاده کرد. حتی از خاموش کننده های پودری می توان برای اطفا حریق های الکترونیکی هم استفاده کرد با این تفاوت که در این حاالت نمی توانند حریق را خنک کننده و احتمال دوباره آتش گرفتن وجود دارد.

مشکل اساسی خاموش کننده های پودر این است که در زمان استفاده می توانند فضای دید را از بین ببرند و حتی مشکلات تنفسی ایجاد کنند. به همین دلیل معمولا از این نوع خاموش کننده بهتر است در داخل فضای سر بسته مانند ساختمان ها استفاده نشود مگر اینکه واقعا چاره ای دیگر نباشد و در ضمن امکان فرار وجود داشته باشد.

نکته: تمامی خاموش کننده های پودری دارای برچسب آبی رنگ هستند.

 

  • خاموش کننده های دی اکسید کربن (CO2 )

خاموش کننده های دی اکسید کربن برای فضاهایی که تجهیزات الکترونیکی زیادی دارند مورد استفاده قرار می گیرند مانند دفاتر کار و اتاق های سرور ، چرا که این نوع خاموش کننده ها برای اطفا حریق های الکترونیکی کاملا ایمن هستند.

خاموش کننده های دی اکسید کربن بر خلاف خاموش کننده های فومی هیچ نوع آلاینده ای از خود به جای نمی گذارند. همچنین از این خاموش کننده ها می توان برای اطاف حریق های کلاس B نیز استفاده کرد که شامل مایعات قابل اشتعال مانند پارافین و بنزین و نفت باشند. خاموش کننده های CO2 با خنک کردن آتش و قطع جریان هوا کار اطفا را انجام می دهند.

نکته: خاموش کننده های دی اکسید کربن (CO2 ) همیشه دارای یک برچسب سیاه رنگ هستند.

 

  • خاموش کننده های شیمیایی مرطوب

خاموش کننده های شیمیایی مرطوب برای استفاده در خاموش کردن آتش های کلاس F طراحی شده اند که شامل روغن های پخت و پز و چربی هایی مثل روغن سویا، روغن زیتون، روغن آفتابگردان، روغن ذرت و کره هستند. این خاموش کننده ها اگر به موقع استفاده شوند بسیار موثر هستند.

خاموش کننده های شیمیایی مرطوب به سرعت به شعله های آتش خاتمه می دهند، روغن در حال سوختن را سرد می کنند، و نوعی واکنش شیمیایی را تشکیل می دهند که باعث به وجود آمدن محلولی صابونی شکل می شود که این محلول باعث مسدود شدن سطوح و جلوگیری از بازگشت پذیری آتش می شود.

هر چند خاموش کننده شیمیایی مرطوب در درجه اول برای اطفا آتش های کلاس F مانند روغن پخت و پز و انواع چربی ها استفاده می شوند اما از این نوع خاموش کننده حتی می شود برای اطفا آتش های کلاس A ( چوب، کاغذ، پارچه) و آتش سوزی های کلاس B ( مایعات قابل اشتعال ) هم استفاده کرد.

نکته: خاموش کننده های شیمیایی مرطوب همیشه برچسب زرد دارند.

 

  • خاموش کننده های پتو آتش

خاموش کننده موسوم به پتو آتش یا پوشاننده آتش در درجه اول برای اطفا حریق روغن های داغ استفاده می شود مانند ماهی تابه و یا قابلمه ها و دیگ های کوچک پخت و پز. بعد از آن از این نوع کاور و یا پتو اطاف حریق می توان برای خاموش کردن فردی که لباسش آتش گرفته استفاده کرد. این پتو ها با خفه کردن آتش و جلوگیری از دسترسی آتش به اکسیژن باعث خاموش شدن فوری آتش می شود.

سیستم فوم هوای فشرده ( CAFS)

سیستم فوم هوای فشرده موسوم به کفس ( CAFS) جدیدترین متد اطاف حریق است که با ترکیب محلول فوم یا هوای فشرده کار می کند. این سیستم به یک محفظه مخلوط نیاز دارد تا یک ترکیب حباب مانند بسته به نوع آتش را فراهم کند که این ترکیب نقش بسیار مهمی در اثر بخشی این سیستم در اطفا حریق دارد. ممکن است محلول فوم در این محفظه با هوای فشرده ترکیب شود و یا قبل از ورود به محفظه این ترکیب انجام شده باشد.

نوع فوم، نسبت فوم ( درصد فوم در آب) و نسبت تناسب ( نسبت محلول فوم به هوا )  ممکن است با توجه به کاربردهای خاص تنظیم شود و یا توسط تولید کننده سیستم فوم هوای فشرده مشخص شود.

فوم مورد استفاده در سیستم CAFS

طیف وسیعی از انوع فوم برای استفاده در سیستم CAFS در دسترس است. برخی از این فوم ها دارای کیفیت بالاتری از سایر فوم ها هستند و معمولا اغلب این فوم ها برای مبارزه با انواع کلاس های آتش مناسب هستند.

غلظت و نسبت تناسب فوم را باید تولید کننده سیستم مشخص کند و  اغلب این موضوع متناسب با نوع حریق و نوع سیستم مشخص می شود.

عملکرد سیستم CAFS

مرغوب ترین نوع فوم برای استفاده در سیستم CAFS به فوم کلاس A موسوم است. ترکیب این فوم با آب و هوای فشرده باعث می شود تا نسبت چسبندگی و نفوذ فوم در آتش بسیار افزایش یابد. در نتیجه افزایش رطوبت و چسبندگی فوم و قدرت سرد کنندگی که این نوع فوم دارد می توان به راحتی و تنها با یک بار استفاده قسمت زیادی از آتش را مهار کرد.

سیستم کفس در مقایسه با سایر سیستم های مورد استفاده که در بالا توضیح داده شد قابلیت ها و توانایی بسیار بیشتری دارد. این سیستم حباب هایی را تشکیل می دهد که دارای چسبندگی زیادی هستند و به هر سطحی به راحتی می چسبند. بنابراین نه تنها می توان با پاشیدن این فوم بر روی آتش در حال افزایش این آتش را فورا مهار کرد بلکه می توان با پاشش این فوم در مناطقی که هنوز درگیر آتش نشده اند راه پیش روی آتش را مسدود کرد و امکان برگشت پذیری آتش را هم از آن گرفت.

حسن دیگر این سیستم در مقایسه با سیستم های دیگر این است که می توان از راه دور و تقریبا با فاصله حدود ۲۰ متری آتش را نشانه گیری کرد و بر خلاف سایر سیستم ها نیازی به رفتن در نزدیکی آتش نیست. بنابراین مشکلاتی مانند بخار آب ، مه ، دود و یا ریزش و گرفتار شدن در حصار آتش دیگر به وجود نمی آید.

مزایای سیستم CAFS

بصورت کلی مزایای سیستم CAFS را در مقایسه با سایر سیستم ها می توان به شرح زیر دانست:

  • قابلیت مهار آتش در مراحل اولیه
  • کاهش چشم گیر استفاده از آب برای مهار اتش
  • کاهش بسیار زیاد آلودگی های محیطی
  • کاهش ریسک مهار آتش و بالا بردن ایمنی
  • کم شدن دود و بخار آب و ایجاد فضای دید عالی
  • کاهش نیاز به نیروی انسانی برای مهار آتش
  • کاهش ریسک آسیب های جسمی و جانی
  • کاهش تلفات و هزینه های محیطی و سرمایه ای
  • کاهش آلودگی های زمینی و آبی

در حال حاضر سیستم CAFS در ایران و توسط متخصصین داخلی توسط مهندسین شرکت ایمن سازان صنعت آیندگان با استفاده از دانش داخلی و بصورت بومی شده و با قابلیت های بسیار توسعه یافته تر از نمونه های خارجی تولید شده است. لازم به توضیح است که این شرکت تنها شرکت صاحب این تکنولوژی در ایران است و حق ثبت اختراع و توسعه فروش آن را در اختیار دارد.

ضمن اینکه ایران به عنوان سومین کشور بعد از آلمان و آمریکا صاحب این تکنولوژی پیشرفته شده است و به نظر می رسد نمونه ایرانی توانایی های بسیار توسعه یافته تری از نمونه های خارجی دارد.

شما هم به منظور تجهیز محیط پیرامونی خود و بالا بردن ایمنی و سرعت عمل خود برای جلوگیری از آتش سوزی و تلفات جانی و مالی همین امروز می توانید با کارشناسان ما تماس گرفته و با شرایط ویژه خرید خود را انجام دهید.

این پست چقدر مفید بود؟

روی یک ستاره کلیک کنید تا امتیاز دهید!

امتیاز متوسط / ۵. تعداد رای: